คนไทยกลัวภาษี รับคนรวยอาศัยช่องโหว่ทางกฎหมายหลบเลี่ยงภาษี

สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ร่วมกับบริษัท ศูนย์วิจัย เพื่อการพัฒนาสังคมและธุรกิจ จำกัด สำรวจทัศนคติของประชาชนต่อการยื่นแบบฯ และการจ่ายภาษีในกลุ่มประชาชนอายุ 25 ปีขึ้นไป จำนวน 3,846 คน ใน 14 จังหวัดทุกภูมิภาค  พบว่า คนไทยมีความรู้เกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในระดับต่ำ โดย 57.9% ไม่มีความรู้เลย หรือมีความรู้ในระดับต่ำ นอกจากนี้ทัศนคติของคนไทยจำนวนมากยังมองว่าภาษีเป็นเรื่องน่ากลัว

จากผลการสำรวจพบว่า กลุ่มตัวอย่าง 50.5% ไม่ได้ยื่นแบบเสียภาษี แม้ว่าจะอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องยื่น กระจายอยู่ในกลุ่ม Gen X Gen Y และ Baby Boomer คนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่มีระดับการศึกษาไม่เกินมัธยมศึกษาตอนปลาย/ปวช. เป็นแรงงานนอกระบบ มีรายได้เฉลี่ย 12,115 บาทต่อเดือน อีกทั้งมากกว่าครึ่งมีการใช้จ่ายแบบเดือนชนเดือนหรือมีรายจ่ายสูงกว่ารายได้ มีสถานะการเงินไม่มั่นคง

 นอกจากนี้ยังพบว่า คนจำนวนมากยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับภาษีเงินได้ฯ เป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลให้คนไทยบางส่วนไม่มีส่วนร่วมในระบบภาษี บางส่วนไม่รู้ว่าการยื่นแบบฯ และเสียภาษีเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย กว่า 65.6% ไม่ทราบว่าการยื่นแบบฯ ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเสียภาษี อีกทั้งมากกว่าครึ่งไม่ทราบว่า หากเงินได้สุทธิไม่เกิน 150,000 บาท ได้รับการยกเว้นการเสียภาษี 

 

• คนส่วนใหญ่มองว่าระบบการจัดเก็บภาษีเงินได้ฯ ในปัจจุบันมีความเป็นธรรมในระดับปานกลางถึงค่อนข้างต่ำ โดย ไม่ถึง 1 ใน 4 เห็นว่ามีความเป็นธรรมมากถึงมากที่สุด โดยส่วนใหญ่มองว่า เพราะระบบตรวจสอบที่ไม่ครอบคลุม ทำให้ผู้มีรายได้ถึงเกณฑ์บางส่วนไม่ยื่นแบบฯ ผู้มีรายได้สูงบางกลุ่มอาศัยช่องโหว่ทางกฎหมายในการหลบเลี่ยงภาษี เงินได้ขั้นต่ำที่ต้องเสียภาษีต่ำเกินไปไม่สอดคล้องกับค่าครองชีพในปัจจุบัน
• ส่วนปัจจัยที่สามารถจูงใจให้ประชาชนยื่นแบบ ใน 3 อันดับแรก คือยื่นแล้วไม่เสียภาษีเพิ่ม  กรอกข้อมูลได้สะดวกและไม่ถูกตรวจสอบย้อนหลัง  และ ได้รับภาษีที่ชำระไว้ตืน
• ส่วนปัจจัยที่สามารถจูงใจให้ประชาชนเสียภาษี ใน 3 อันดับแรก คือ มีรายได้มากกว่ารายจ่าย รัฐจัดหาสวัสดิการได้อย่างทั่วถึง และ อัตราภาษีที่จัดเก็บไม่สูงเกินไป อย่างไรก็ตาม ยังมีปัจจัยท้าทายคือกลุ่มตัวอย่าง 42.7% ที่ไม่ได้ยื่นแบบฯ แม้จะอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องยื่น บอกว่า ไม่มีปัจจัยใดเลย ที่มีผลจูงใจให้พวกเขายื่นแบบ

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ มีข้อเสนอถึงการส่งเสริมและพัฒนาการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น คือ ต้องทำให้เห็นถึงสวัสดิการและประโยชน์ต่าง ๆ ที่ผู้เสียภาษีจะได้รับ เพื่อจูงใจให้คนเสียภาษี สร้างการรับรู้เกี่ยวกับการนำภาษีไปใช้ของรัฐรวมถึงประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับจากการเสียภาษี การอำนวยความสะดวกให้ผู้ยื่นแบบฯ ที่สำคัญคือสร้างความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เพราะทัศนคติของคนจำนวนมากยังมองว่าภาษีเป็นเรื่องน่ากลัว ทั้งนี้ รัฐบาลต้องให้ความสำคัญในการสร้างและกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ ส่งเสริมให้ประชาชนมีรายได้เพียงพอ 

นายดนุชา ทิ้งท้ายว่า หากสถานการณ์ยังคงเป็นแบบนี้ ถ้าเรายังไม่สามารถขยายฐานภาษีได้ ก็จะส่งผลต่อรายได้ของรัฐ

เปิดปฏิทินวันหยุดเดือนมิถุนายน 2567 แนะวิธีลาให้ได้หยุดยาว 4 วัน